Pardus Kullanım Klavuzu 2 [Başlangıç]

3. Pardus'a başlangıç
Bu bölümde, Pardus kullanırken sizlere yardımcı olacak temel konulara değineceğiz. Sisteme giriş, Kaptan masaüstü, panel ayarları, masaüstü kullanımı, arkaplan değiştirme, dosya sistemi yapısı ve hiyerarşisi göreceğimiz konulardan bir kaçı. Öncelikle birlikte sisteme giriş yapalım, arkasından çeşitli ayarların düzenlenmesini görelim.
Sisteme giriş
Pardus (ve diğer Linux dağıtımları) çok kullanıcılı işletim sistemleridir. Bir başka deyişle, birden fazla kullanıcının, farklı hesaplar yaratarak sistemi kullanabilmesini sağlarlar. Kullanıcıların birbirinden ayırt edilmesini sağlayan etmenler ise kullanıcı adları ve parolaları gibi kimlik bilgileridir. Sisteme girebilmeniz için kullanıcı adınızı ve parolanızı girerek, sisteme kendinizi tanıtmanız gerekir. Eğer geçerli bir kullanıcı adınız ve parolanız yoksa, sisteme girişiniz engellenir.


Not
Her zaman, parolanızı seçerken, bilgi güvenliğiniz açısından, (zorunlu olmamakla beraber) en az 6 karakterden oluşan, harf, rakam ve hatta *, ?, !, -, _, gibi karakterler barındıran, parolalar tercih ediniz ve parolanızı sık sık değiştiriniz.
Sisteme farklı kullanıcılar ekleyebilme olanağı, farklı izin ve ayrıcalıklara sahip kullanıcıları diğerlerinden ayırt edebilmenizi, bu sayede de sistemin güvenlikle ilgili ayarlarına daha iyi hakim olmanızı, buna ek olarak, her kullanıcının kendi zevkine göre kendi ortamını özelleştirebilmesini sağlar.
Dikkat
Kullanıcı adı ve parolanızı yazarken, sistemdeki kullanıcı adlarının, parolaların, dosya isimlerinin, hemen hemen her uygulamanın, büyük/küçük harf duyarlılığına sahip olduğunu unutmayın. Yani “pardus” ve “Pardus” her zaman farklı ifadelerdir.
Bilgisayarınızı her açtığınızda,
•Size kullanıcı adınızı ve parolanızı sorarak, kendinizi tanıtmanızı isteyen,
•Girdiğiniz bilgilere göre size özel olan masaüstü ortamını açan,
•Açık olan oturumunuzu kapatıp, başka bir kullanıcıyla sisteme girebilmenizi sağlayan,
•Bilgisayarınızı yeniden başlatıp, kapatabilme özellikleri de sunan programa KDE görüntü yöneticisi (KDM) ismini veriyoruz. KDM, Pardus'un öntanımlı olarak kullandığı masaüstü ortamı olan KDE projesi çerçevesinde geliştirilmektedir.
Pardus, kurulum sırasında, “root” isminde bir kullanıcı yaratır. “Rootroot” kullanıcısı, sistemdeki tüm yetki ve ayrıcalıklara sahip bir kullanıcıdır. Bazı kullanıcılar, zaten bir tane var (root) diyerek, başka kullanıcı yaratmak istemeyebilir, ya da sistemi sürekli “root” kullanıcısıyla kullanmak isteyebilir. Fakat bunlar tercih edilmemesi gereken davranışlardır, zira, sisteminizdeki önemli bir sistem dosyasını kazayla silerek veya değiştirerek, geri dönüşü olmayan zararlar verebilirsiniz.
KDM tema desteğine de sahiptir, yani isterseniz yeni tema dosyaları indirerek, farklı görünüşe sahip KDM'lere sahip olabilirsiniz (bkz. http://www.kde-look.org).
KDM ile ilgili ayarlar Pardus Yapılandırma Merkezi – Tasma'dan yapılabilir. Örneğin hiç kullanıcı adı, parola girmeden doğrudan kendi masaüstü ortamınızın açılmasını sağlayabilirsiniz.
Kaptan: Yönetimi ona bırakın
Pardus'un masaüstü ortamına ilk defa girdiğinizde, sizi renkli kişilik, yani Kaptan Masaüstü karşılar. Kaptan Masaüstü'nün ilk görevi sizden fareyi hangi elinizle kullandığınızı öğrenmek ve gerekli ayarları tamamlamaktır. Kaptan'ın bir diğer görevi ise masaüstünüzün arkaplan resmini seçmenize yardımcı olmaktır. Listedeki resimlerden birini seçebileceğiniz gibi isterseniz “Masaüstü arkaplan resmini değiştirme” kutusunu işaretleyerek, Pardus'un öntanımlı arkaplan resmini de kullanabilirsiniz.İşlemleriniz bittikten sonra, Kaptan Masaüstü sizi gülümseyerek uğurlar.
Temel masaüstü bileşenleri
Bu bölümde önce kısaca masaüstünün ne olduğundan, nasıl kullanılabileceğinden bahsedip, ardından da masaüstünün temel bileşenlerini anlatacağız.
Masaüstü, simgeler, pencereler, panel, Pardus menüsü gibi temel görsel öğeleri içinde barındıran ortamın adıdır. Kullanımı kolay, oldukça şık ve tamamen özelleştirilebilir bir yapıya sahip olan Pardus masaüstü,
•Programlara, dosyalara, dizinlerinize ve diğer sistem kaynaklarına kolayca erişebilmeniz için kısayollar oluşturabilmenizi,
•Çalışan tüm uygulamalarınızı/pencerelerinizi, aynı alana sığdırmanıza gerek kalmadan, birden çok masaüstünü, birbirleri arasında kolayca geçiş yaparak kullanabilmenizi,
•Sevdiğiniz bir resmi, arkaplan resmi olarak kullanabilmenizi,
•Panel ve Pardus menüsü yardımıyla, Pardus'ta yüklü tüm programları çalıştırabilmenizi
sağlar. Şimdi gelin, bu bileşenlere birlikte göz atalım.
Panel
Masaüstünüzde, ekranın en altındaki çubuğa Panel adı verilir. Panelde, Pardus menüsü, sık kullanılan uygulamaların simgeleri, programcıklar (küçük programcık simgelerinin bulunduğu yere “Sistem Çekmecesi” adı verilir), ve görev çubuğu bulunur. Panel sayesinde,
•Pardus menüsünü ya da uygulama düğmelerini kullanarak, uygulamaları çalıştırabilir,
•Panelin, “Masaüstü Önizleyici” programcığını (üstteki resimde uygulama düğmeleriyle görev çubuğu arasında kalan programcık) kullanarak, diğer masaüstlerine geçiş yapabilir ve çalışma alanınızı genişletebilir,                                                                                                                                                     •Etkin pencereler arasında geçiş yapabilir, pencereleri simge şeklinde küçültüp, büyütebilir,
•Saat, ses ayarı, çözünürlük ayarı gibi panele yeni özellikler katan programcıklara erişebilirsiniz.
Bunları yapabilmenizi sağlayan bileşenleri açıklamadan önce, biraz panelin yapılandırılmasından bahsedelim.


Panelin Yapılandırılması
Panel ile ilgili tüm yapılandırmaları, görev çubuğunda boş bir yere sağ tıklayıp, açılan menüden, “Paneli yapılandır...”'ı seçerek, yapabilirsiniz.
Karşınıza çıkan ekranda, sol tarafta iki seçenek bulunur. “Düzen” ve “Görev Çubuğu”. “Görev Çubuğu” seçeneğini, görev çubuğundan bahsettiğimiz bölümde anlatacağız.
Bu bölümde, ilk sekme olan, “Düzen” sekmesi seçili olacaktır. Burada yaptığınız değişiklikleri, sağdaki monitör resminden takip edebilirsiniz. Yapılabilecek diğer işlemlerden bahsedersek,
•Panelin yerini değiştirelim: “Konum” bölümünden, ekranın 12 farklı Panelin uzunluğunu değiştirelim: “Uzunluk” bölümünden, panelin ekranın kaçta kaçını kaplayacağını belirleyebilir, çubuk yardımıyla istediğiniz uzunluğu seçebilirsiniz. Eğer, “İçeriğe uyması için gerektiği kadar genişlet” kutusunu işaretlerseniz, panele daha fazla boş alan lazım olduğu takdirde, panel genişleyecektir.
•Panelin büyüklüğünü değiştirelim: “Boyut” bölümünü kullanarak, üzerinde “Normal” yazan, açılır menüden, önceden belirlenmiş panel boyutlarını kullanabileceğiniz gibi, “Özel” seçeneğini seçerek, panelin boyutunu, istediğiniz benek (ing. pixel) sayısına göre ayarlayabilirsiniz.
Not
Eğer birden fazla monitörünüz varsa, paneli her biri için ayrı ayrı yapılandırabilirsiniz. Hangi monitörün hangisi olduğunu anlamak için “Kimlik”'e tıklayın. Böylece ekranın ortasında bir numara belirir. Sonra, “Xinerama Ekranı”'ndan yapılandırmak istediğiniz ekranı seçebilir ya da “Tüm Ekranlar”'ı seçerek her monitör için aynı ayarları geçerli kılabilirsiniz.
•Paneli gizleyelim: İkinci sekme olan, “Gizleme” sekmesi sayesinde, kullanmadığınız zamanlarda, panelin kaybolmasını sağlayabilirsiniz. Burada üç adet bölüm mevcut:
•“Gizleme Kipi” bölümündeki, “Otomatik Gizle”'yi seçerseniz, panel, siz imleci üstünden çektikten belli bir zaman sonra, kaybolur.
•“Panel Saklama Düğmeleri” bölümünden, panelin sağ ve/veya sol yanına küçük saklama düğmeleri koyarak ve istediğiniz zaman bu düğmelere tıklayarak, panelin tıkladığınız tarafa kayarak saklanmasını sağlayabilirsiniz.
•“Panel Canlandırması” seçeneğini işaretleyerek, panelin aniden değil de yavaşça kaybolmasını tercih edebilir, hatta kaybolma hızını bile belirleyebilirsiniz.
Dikkat
Masaüstünün hemen her yeri özelleştirilebilir. Masaüstünüzü özelleştirmekten, Pardus'un diğer kısımlarının tadını çıkarmayı unutabilirsiniz. Bizden hatırlatması.
Pardus menüsü ayarları: “Menüler”sekmesinde, Pardus menüsü ile ilgili ayarlar mevcuttur. Gerçi Pardus menüsünden henüz bahsetmedik ama, yine de bu ayarlara değinelim.
•Kenar resmini kaldıralım: “Yan resmi göster” seçeneği, Pardus menüsünde en soldaki ince “KDE” resmiyle ilgilidir. Bu seçeneği 25 / 137
Pardus Kurulum ve Kullanım Kılavuzu
kullanarak, o resmi görünür ya da görünmez yapabilirsiniz.
•Yeni menüler ekleyelim: “Seçimlik Menüler” kısmından, Pardus menüsüne ekleyebileceğiniz ek menüler arasında, son kullanılan belgeler, sistem, hızlı tarayıcı ve Konqueror'daki yer imleri de vardır.
•Hızlı Tarayıcıyı ayarlayalım: “Hızlı Tarayıcı Menüleri”, seçimlik menülerden, Pardus menüsüne ekleyebileceğiniz, “Hızlı Tarayıcı” menüsünün ayarlarını içerir. İsterseniz, “Hızlı Tarayıcı” menüsünde gizli dosyaların gösterilip gösterilmeyeceğini ve bir defada en fazla kaç öğenin gösterileceğini belirleyebilirsiniz.
•En sık ya da son kullanılanları değiştirelim: “Hızlı Başlangıç Menü Öğeleri” kullanılarak, Pardus menüsünün en üstündeki kısım, en çok kullanılan ya da en son kullanılan uygulamalara ayrılabilir. “Azami Öğe Sayısı” da söz konusu bölümde, en fazla kaç adet öğe bulunabileceğini belirtir.
“Görünüm” sekmesini kullanarak panelin görünümüyle ilgili ayarları yapabiliriz.
•İpuçları veya açıklamaları kaldıralım: Panelde, fareyle, uygulama düğmelerinin üstüne geldiğinizde, düğmelerin üzerinde, daha büyük simgelerle birlikte açıklama metinleri çıkar. “Genel” bölümündeki ilk kutucuğundaki seçili işaretini kaldırarak bu özelliği kapatabilirsiniz. Bu özelliği kapattığınız zaman, simgelerin üstünde küçük ipucu metinleri çıkar. İkinci kutucukla bunu da kapatabilirsiniz.
•Pardus düğmesinin ve diğerlerinin arkaplanını değiştirelim: “Düğme Arkaplanı” bölümünden, istediğiniz resmi veya rengi, Pardus menüsünün düğmesinin, uygulama düğmelerinin, panele eklenebilen, “Hızlı Gözatıcı”, “Pencere Listesi” gibi özel düğmelerin arkaplanı olarak belirleyebilirsiniz.
•Panel arkaplanını değiştirelim veya şeffaf hale getirelim: “Panel Arkaplanı” bölümünden, tüm panelin arkaplanını şeffaflaştırabilir ya da istediğiniz bir resmi arkaplan olarak belirleyebilirsiniz.
Panele Yeni Öğeler Eklemek
Panele istediğiniz bir programın simgesini, özel düğme (Pardus menüsü, Masaüstü erişimi, Hızlı Gözatıcı vb..), ya da bir programcık ekleyebilirsiniz. Şimdi bunların nasıl ekleneceğini inceleyelim.
Öncelikle paneldeki boş bir alana sağ tıklayıp, “Panele Ekle”yi seçin. Ardından aşağıdaki işlemleri yapabilirsiniz:
•Programcık ekleme: “Programcık” bölümüne girerek, bu bölümde bulunan birçok programcıktan birisini seçebilirsiniz. 26 / 137
Pardus Kurulum ve Kullanım Kılavuzu
•Uygulama ekleme: “Uygulama” bölümünden, Pardus menüsündeki herhangi bir alt menüyü ya da herhangi bir simgeyi kolayca panele yerleştirebilirsiniz.
•Özel düğme ekleme: “Özel Düğme” bölümünden, panele özel düğmeler ekleyebilirsiniz.
Not
Panele herhangi bir uygulama simgesi eklemenin tek yolu, elbette bu değil. Diyelim masaüstündeki ya da Pardus menüsündeki bir öğeyi panele koymak istiyorsunuz, ya da Konqueror'la sisteminizi gezerken bir uygulama gördünüz ve panelden çalıştırmak istiyorsunuz, çözümü kolay: istediğiniz şeyi (sadece bir uygulama değil bir dizin ya da dosya da olabilir), panele, diğer uygulama düğmelerinin yanına sürükleyip, bırakın. Bu kadar.
Bunların dışında, “Panele Ekle” seçeneği altındaki “Panel”'i seçerek, masaüstünüze, panelinizin aynısından bir adet daha (Panel'i seçerek), ya da Konqueror'da soldaki çubuktan (Genel Yan Çubuk) koyabilirsiniz.
Eklediğiniz fakat silmek istediğiniz öğeleri, yine panelde boş bir alana sağ tıklayıp, “Panelden Kaldır” seçeneğini ardından da, öğeyi eklerken takip ettiğiniz yolun aynısını takip ederek, silebilirsiniz.
Şimdi de kısaca panelin bileşenlerinden bahsedelim :


Pardus menüsü
Pardus menüsü, pPaneldeki Pardus düğmesine tıkladığınızda açılan menünün adıdır. Bu menü bilgisayarınızda yüklü olan programlara ve her türlü sistem ayarlarına erişebilmenizi, oturumunuzu/bilgisayarınızı kapatabilmenizi, herhangi bir komutu doğrudan yazarak çalıştırabilmenizi, dosya ve dizinleri bulabilmenizi sağlar.
•Pardus menüsündeki simgeyi masaüstüne ekleyelim: Pardus menüsünde, masaüstüne eklemek istediğiniz öğeye sağ tıklayın, ve “Masaüstüne Öğe Ekle” seçeneğini seçin.
•Pardus menüsündeki simgeyi panele ekleyelim: Pardus menüsünde, panele eklemek istediğiniz öğeye sağ tıklayın ve “Ana Panele Öğe Ekle” seçeneğini seçin.
•Pardus menüsündeki öğeyi düzenleyelim: Pardus menüsünde düzenlemek istediğiniz öğeye sağ tıklayıp, “Öğeyi Düzenle”yi seçerseniz, “KDE Menü Düzenleyici” açılacaktır. Bu program sayesinde Pardus menüsündeki tüm uygulamaların, simgelerini, isimlerini, açıklamalarını, uygulamaya tıklanınca çalıştırılan komutları düzenleyebilirsiniz.



Uygulama düğmeleri
Uygulama düğmeleri sayesinde, en sık kullandığınız uygulamalara panelden, tek tıklamayla erişebilirsiniz.
Uygulama düğmelerine sağ tıkladığınızda çıkan menüden:
•Özellikler'e girip, uygulamanın, simgesini, ismini, açıklamasını, erişim izinlerini (hangi kullanıcının çalıştırıp/değiştirip hangisinin çalıştırıp/değiştiremeyeceğini vb.), sahibini (erişim izinlerini değiştirebilen kullanıcı), desteklediği dosya türlerini, uygulamaya tıklanınca çalıştırılacak komutu değiştirebilir,
•“Düğmeyi Taşı” diyerek, düğmeyi panelde istediğiniz bir yere çekebilir,
•“Düğmeyi Kaldır” diyerek, düğmeyi panelden silebilirsiniz.
Panel Menüsü de, panelde boş bir yere tıkladığınızda açılan menünün aynısıdır, yani buradan da paneli yapılandırabilirsiniz.
Programcıklar
Programcıklar, panelde çalışan, bilgisayarın ses ayarlarını yapmak, saat ve tarihi göstermek, farklı masaüstlerine geçiş yapılmasını sağlamak gibi işlevleri olan küçük uygulamalardır. Bazıları gerçekten kullanışlı işlevler sunarken, bazıları ise sadece eğlence için yapılmıştır. Pardus'ta bazı programcıklar öntanımlı olarak çalışmaktadır.
•Masaüstü Önizleyici: Masaüstü önizleyici size, birden fazla masaüstünde çalışabilme olanağı sunar, bu sayede daha geniş bir çalışma alanına sahip olabilirsiniz. Bu programcıkta, numaralandırılmış kareler masaüstlerini, onların içindeki şekiller de pencereleri temsil eder. Programcığın solundaki ince tutamaca sağ tıklayarak “Masaüstü Önizleyici & Sayfalayıcı Menüsü” > “Masaüstlerini Yapılandır” yolunu izleyerek, masaüstü sayısını ve masaüstlerinin isimlerini belirleyebilirsiniz.
•Ses: Tahmin ettiğiniz üzere ses ayarlarını yapabilmenizi sağlar. Hoparlörlerden başka, mikrofon, CD gibi özel ayarları da yapabilir ya da sesi tamamen kapatabilirsiniz.
Görev çubuğu
Görev çubuğu, çalışmakta olan uygulamaları listeler ve bu uygulamalar arasında geçiş yapmanız için kolay bir yol sunar.
Aktif olan bir pencereyi küçültmek için görev çubuğunu kullanabilirsiniz. Bunu yapmak için görev çubuğunda, küçültmek istediğiniz uygulamanın adına



tıklayın, böylece o uygulama kaybolur. Aynı yere bir kez daha tıklayarak, o uygulamayı geri getirebilirsiniz.
Görev çubuğunu, panelinizden çıkartıp, ayrı bir panel olarak, ekranınızın herhangi bir yerine yerleştirebilirsiniz. Bunu yapmak için, panelde boş bir alana sağ tıklayarak, “Panele Ekle” > “Panel” > “Harici Görev Çubuğu” yolunu izleyin. Sonra isterseniz, görev çubuğunun solundaki tutamacın üstündeki küçük oka tıklayıp, “Görev Çubuğu'nu Kaldır”'ı seçip önceki çubuğu kaldırabilirsiniz.
Görev Çubuğunu Yapılandıralım
Görev çubuğu ayarlama ekranında iki bölüm mevcuttur. Her bölüm altındaki önemli kısımlara göz atalım.
•“Pencereleri tüm masaüstlerinde göster” seçeneği, görev çubuğunda, tüm açık pencerelerin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Bu seçenek işaretsizken, görev çubuğunuzda sadece o masaüstündeki pencereler gösterilir. Bunun altındaki “Pencereleri masaüstüne göre sırala” seçeneği işaretli olursa, görev çubuğundaki uygulamalar, her zaman, en başa 1. masaüstünün uygulamaları, sonra 2.'ninkiler sonra 3... şeklinde sıralı olur.
•“Sadece simge halindekileri göster” seçeneğinin ne yaptığı adından da bellidir, yani çubukta sadece küçültülmüş pencereler gösterilir.
•“Benzer görevleri grupla” seçeneği seçilirse, aynı uygulamaların pencereleri (örneğin birkaç tane Konqueror ya da ofis uygulaması penceresi), gruplanarak, görev çubuğunda tek bir yer kaplar, tıkladığınızda da size o uygulamaların listesi verilir. Bu sayede alandan kazanmış olursunuz. Açılır menüden de bu gruplamanın ne zaman olacağını seçebilirsiniz.
Pardus Kurulum ve Kullanım Kılavuzu
Bu şekilde görev çubuğunuzu istediğiniz gibi özelleştirebilir, hareketlerinize sizin istediğiniz gibi tepkiler vermesini sağlayabilirsiniz.


Masaüstündeki simgeler
Pardus'ta bir kullanıcı oluşturulduğunda, o kullanıcının masaüstüne, öntanımlı olarak bazı uygulamaların simgeleri yerleştirilir.
Dikkat
Bu simgelerden hiçbirisi bir uygulamanın kendisi değildir, sadece o uygulamaya bağlantıdır. Yani bu simgeleri silerseniz, simgenin bağlı olduğu uygulamaya bir zarar gelmez.
●Ev Dizini: “Sisteme giriş” bölümünde Pardus'un çok kullanıcılı bir sistem olduğundan bahsetmiştik. Bu sistemde, her kullanıcının, yalnızca kendisininin (ve tabii ki root kullanıcısının) erişebileceği bir dizini vardır: Ev dizini. Bu dizin, '/home' dizininin altındadır ve kullanıcı adınızla adlandırılmıştır. (örneğin kullanıcı adınız 'gokcen' ise, başlangıç dizininiz '/home/gokcen' dizinidir) Bu dizin kullanıcıları birbirinden yalıtarak, her birine ayrı bir çalışma alanı sağlar. Her kullanıcı, kendi belgelerini, kişisel bilgilerini, başkasının değiştiremeyeceğinden emin olarak, burada tutabilir.

Pardus Kurulum ve Kullanım Kılavuzu
dizinler” bölümüne bakabilirsiniz.
Sistem: Bu bölümden ağ üzerindeki diğer bilgisayarlara, sistemdeki kullanıcılara ve bilgisayardaki depolama ortamlarına (CD, USB disk, sabit disk vb) ulaşabilirsiniz.
Çöp: Sildiğiniz öğeleri barındıran klasördür. Herhangi bir öğeyi, masaüstünüzden ya da Konqueror'dan buraya sürükleyerek, silebilirsiniz. Ayrıca sağ tıklayıp “Çöp Kutusuna At” diyerek de öğeleri silebilirsiniz. Çöpünüzü boşaltmak için, üzerine sağ tıklayıp “Çöp Kutusunu Boşalt” demeniz yeterlidir. Yanlışlıkla sildiğiniz bir öğeyi, geri getirebilirsiniz.
Not
Yanlışlıkla sildiğiniz bir öğeyi geri getirebilirsiniz. Bunun için, önce, çift tıklayarak çöpü açın, ardından geri getirmek istediğiniz öğeye sağ tıklayın ve “Geri Yükle”'ye basın.
Masaüstüne Simge Ekleyelim
Masaüstüne simge eklemenin birden çok yolu vardır:
•Pardus menüsünde bir simgeye sağ tıklayıp, “Masaüstüne Öğe Ekle”'yi seçerek, ya da öğeyi fareyle, doğrudan masaüstüne sürükleyip, “Buraya Bağ Koy” ya da “Buraya Kopyala”'yı seçerek,
•Masaüstünde boş bir yere sağ tıklayıp, “Yeni Oluştur” dedikten sonra, “Aygıt'a Bağlantı” diyerek (herhangi bir bellek biriminin simgesini oluşturur), “Uygulamaya Bağlantı” diyerek (sistemde yüklü olan herhangi bir uygulamaya kısayol oluşturur) ya da “Konuma (URL) Bağlantı”(bir web sitesine kısayol oluşturur) diyerek,
•Konqueror'dan herhangi bir öğeyi masaüstüne sürükleyip, “Buraya Bağ Koy”'u seçerek
masaüstünüze simgeler ekleyebilirsiniz.
Masaüstü Simgeleriyle İlgili Bazı İpuçları
i.Bilgisayarınıza bir bellek birimi bağladığınızda, simgesinin hemen masaüstünde çıkmasını, o bellek birimini sistemden ayırdığınızda çıkan simgenin kaybolmasını ya da sürekli kalmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için; masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak, “Masaüstünü Yapılandır...”'ı seçin, soldan “Davranış” bölümünü seçin, ardından 3. sekme olan “Aygıt Simgeleri”'ne gelin. Öncelikle “Aygıt Simgelerini Göster” kutucuğunu işaretleryin.
simgesinin çıkmasını istediğiniz aygıtı seçebilirsiniz.
ii.Masaüstüne koyduğunuz resim, video, yazıtipi gibi dosyaların simgelerinin, önizlemeli olarak görünmesini sağlayabilirsiniz. Bu durumda örneğin bir resmin simgesi, resmin kendisinin simge şeklinde küçülmüş hali olacaktır. Bunu yapmak için, masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak, “Masaüstünü Yapılandır...”'ı seçin, soldan “Davranış” bölümünü seçin, ardından 2. sekme olan “Dosya Simgeleri”'ne gelin. Buradan hangi dosya tiplerinin önizlemeli görüntüleneceğini seçebilirsiniz.
iii.Masaüstünüzde gizli dosyaların da gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için, masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak, “Masaüstünü Yapılandır...”'ı seçin, soldan “Davranış” bölümünü seçin, ardından 2. sekme olan “Dosya Simgeleri”'ne gelin. “Gizli Dosyaları Göster” işinizi görecektir.
iv.Masaüstünüzdeki tüm simgeleri kaldırabilirsiniz. Bunun için, masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak, “Masaüstünü Yapılandır...”'ı seçin, soldan “Davranış” bölümünü seçin, ardından ilk sekme olan “Genel”'e gelin. “Masaüstünde simgeleri göster” kutucuğundaki işareti kaldırın.
v.Masaüstünüzdeki simgeleri, isimlerine, tarihlerine, türlerine göre sıralayabilirsiniz. Bunun için, masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak, Simgeler > Simgeleri sırala yolunu izleyin. Ardından sırlamak istediğiniz ölçütleri belirleyin.


Pencereler
Pencereler, uygulamaların kullanıcıya sunduğu görsel arayüzlerdir. Görsel arayüzler, kullanıcıların fare, klavye gibi araçlar sayesinde, uygulamayla iletişim kurmasını sağlarlar.
KDE ortamında, tüm pencereler, aynı temel yapıya sahiptir. Bir pencerede, en üstte bir pencere başlığı, başlıkta çeşitli işlevler sunan düğmeler, ve bir çerçeve bulunur. Şimdi pencere başlığından ve pencerelerin özelliklerini nasıl değiştirebileceğimizden bahsedelim.
Not
Görsel arayüzlerin temelleri, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Stanford Araştırma Enstitüsü'nde (SRI) atılmış, ardından buradan katılan uzmanların da katkısıyla, XEROX Parc laboratuvarlarında, pencere, simge ve bunların bir işaretleme aracıyla (örneğin fare) kullanılması gibi fikirler geliştirilmiştir. Ticari bir ürün olarak, pencereleri kullanan ilk firma yine XEROX olmakla birlikte, bu kavramları kullanan ilk başarılı ürün Apple firmasının 1984'te piyasaya sürdüğü Macintosh işletim sistemidir. Apple firması aynı zamanda, “masaüstü” kavramının da yaratıcısıdır.

Pencere başlığı
Pencerelerin başlıklarında, pencerenin temsil ettiği uygulamanın adı ve ek bilgiler (örneğin bir web tarayıcısında gezdiğiniz sitenin başlık bilgisi, Konqueror'da sistemin hangi dizinine göz attığınız, ya da OpenOffice'te açık olan dokümanın ismi vb..) yer alır.
Bir pencere başlığında genellikle 4 adet düğme bulunur.
I.Küçült: Sağ taraftaki ilk düğmedir. Pencerenin simge helinde, panele küçültülmesini sağlar.
II.Geri Yükle: Ekranı kaplamayan bir pencerenin ekranı kaplamasını sağar. Aynı düğmeye tekrar tıklandığında ise pencere eski şeklini alır.
III.Kapat: Pencereyi Kapatır.
IV.Menü: En soldaki düğmedir. Başlığa sağ tıklanınca açılan menünün aynısıdır. Bir pencereyi diğerlerinin arkasına/önüne alabilir, pencerenin, başlık ve kenarlığını kaldırabilir, başka bir masaüstüne taşıyabilir, yeniden boyutlandırabilir ve sağdaki düğmelerin yaptıklarını yapabilirsiniz.
V.Yardım: Her uygulamada bulunmaz. Tıklandığında imlecin şekli değişir. İmlecin şekli değişikken, o pencere içindeki herhangi bir öğeyle ilgili bilgi almak için o öğenin üstüne tıklamanız yeterlidir.
Not
Yardım düğmesi olmayan pencerelerde, Shift+F1 bileşimiyle de yardım programına ulaşabilirsiniz.
Şimdi gelin, başlık yazısının nerede duracağı, düğmelerin görünümü, başlığın rengi gibi ayarların nasıl değiştirileceğine bir göz atalım.
Pencere özelliklerinin değiştirilmesi
Pencerelerin özelliklerini, görünümle ilgili özellikler ve kullanımla ilgili özellikler olarak ikiye ayırabiliriz.
1.Pencerelerin görünümüyle ilgili özellikleri:
•Pencere temasını değiştirelim: Burada tema, bir pencerenin genel görünümünü ifade etmek için kullanılır. Pardus'ta birçok tema yüklü olarak gelir. Pencere temanızı değiştirmek için, Pardus menüsü > Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) > ”Görünüm ve Temalar” > “Pencere Dekorasyonları” yolunu izleyin. Bu bölümünde, sekmelerin altında bulunan açılır menüye tıklayın ve istediğiniz temayı seçin. Altta görünen pencerelerden, seçtiğiniz temanın önizlemesini yapabilirsiniz.
Pencere başlığındaki yazının yerini değiştirelim:
sağda, ortada ya da solda durmasını sağlayabilirsiniz. Pardus menüsü > Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) > ”Görünüm ve Temalar” > “Pencere Dekorasyonları” yolunu izleyin. Bu bölümünde, “Başlık Hizalaması” kısmından başlık yazısının yerini değiştirebilirsiniz.
Pencere başlığındaki düğmelerin yerini değiştirelim: Pencere başlığında gördüğünüz düğmelerin yerini/sırasını değiştirebilir hatta yeni düğmeler ekleyebilirsiniz. Bunu yapmak için, Pardus menüsü > Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) > ”Görünüm ve Temalar” > “Pencere Dekorasyonları” yolunu izleyin. Bu bölümünde, “Düğmeler” sekmesini seçin. Önce başlığı özelleştirebilmek için 2. seçenek olan “Özel başlık çubuğu düğme konumlarını kullan” seçeneğini işaretleyin (öntanımlı olarak zaten işaretli olacaktır). Bu seçeneğin altındaki “KDE” yazan çubuk, düğmelerin şu anki yerlerini gösterir. Bu çubuktaki düğmeleri sürükleyip-bırakarak istediğiniz yere taşıyabilirsiniz. İsterseniz, bir düğmeyi, çubuğun altındaki listeye taşıyarak, başlıktan kaldırabilir ya da listedeki öğelerden birini çubuğa sürükleyerek, başlığa yerleştirebilirsiniz. Bunları yaparken, en alttaki önizleme penceresinden, başlığın yeni halini gözlemleyebilirsiniz.
•Pencere başlığının renklerini değiştirelim: Pencere başlığının, metin ve arkaplan renklerini değiştirebilirsiniz. Bunun için, Pardus menüsü > Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) > ”Görünüm ve Temalar” > “Renkler” yolunu izleyin. Burada, üstteki önizleme ekranından, başlık metni ya da çubuğuna tıklayıp, sağda “Parçacık Rengi” bölümündeki renk çubuğundan, tıkladığınız öğenin rengini değiştirebilirsiniz.
2. Pencerelerin davranışıyla ilgili özellikler
•Başlık çubuğuna çift tıklayınca yapılacak eylemi seçebilirsiniz: Öntanımlı olarak başlık çubuğuna çift tıklandığında, pencere ekranı kaplar. Bunu değiştirebilirsiniz. Bunun için, Pardus menüsü >Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) >”Masaüstü Seçenekleri” >“Pencere Davranışı” yolunu izleyin. Buradan, “Eylemler” sekmesine girin. Buradaki ilk seçenek, başlık çubuğuna çift tıklandığında yapılacak eylemi belirtir.
•İmleci etkin olmayan bir pencerenin üzerine götürüp, etkinleştirebilirsiniz: Bunun için, Pardus menüsü > Pardus Yapılandırma Merkezi (Tasma) > ”Masaüstü Seçenekleri” > “Pencere Davranışı” yolunu izleyin. Bu bölümündeki, ilk sekmede bulunan, “Yöntem” seçeneğinden, “Fare ile Odaklama”'yı seçin.
Not
Alt tuşuna basılı tutup, ardından sekme (ing. tab) tuşuna basarak, pencereleriniz arasında geçiş yapabilirsiniz.
Gün sonu: Bilgisayar kapatılıyor
Bilgisayarınızı kapatmanın en kolay yolu Pardus menüsünden “Çıkış...”
Seçeneğini seçmektir. Bunu yaptığınızda, Pardus, sizden ayrıldığına üzülecek bunu da ekranı siyah-beyaz yaparak anlatmaya çalışacaktır. Buradan aynı zamanda bilgisayarınızı yeniden başlatabilir veya mevcut oturumunuzu sonlandırabilirsiniz.


 

Son Güncelleme (Perşembe, 28 Nisan 2011 21:41)